رسول پویان

تاریخ جوامع انسانی می‏نمایاند که جنگ‏های درازدامن، کشاکش‏های خونین و بحران‏های دامنه‏دار هماره در قلمرو مدنیت به صلح و آرامش رسیده اند و انسان در بستر امنیت و فضای مصئون تمدن توانسته است که رشد و انکشاف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را تأمین کند و به خلق آثار گراسنگ ادبی و هنری بپردازد. فروپاشی و گسستگی‏های تمدنی همیشه هرج و مرج، جنگ‏های قبیلوی، بحران و نا امنی‏های درازدامنی را به دنبال داشته است که نمونه‏های بارز آن در تاریخ میهن ما فراوان اند. برای عبور پیروزمندانه از بحران عمومی کنونی که ناشی از کشاکش‏های قومی، تهاجمات خارجی و اغتشاش‏های داخلی چند سدۀ پسین خاصه چند دهۀ اخیر می‏باشد، نیاز همه جانبه به درک و شناخت عمیق مدنیت تاریخی ما با تمام ابعاد، ارزش‏ها و داشته‏های متنوع آن است؛ با اتکا بر این ارزش‏های گوناگون و میراث شکوهمند نیاکاناست که قدرت شناخت و ظرفیت ذهنی درک و تطبیق دیموکراسی در کشور به حاصل آید.

نگاه تاریخی به سیر مدنیت در افغانستان

در روزگار باستان، کهن ریشه‏های مدنیت ایرانشهر شرقی و غربی و خراسان قدیم از تمدن‏های ایلام، ماد، اوستایی(که در سلسله‏های هخامنشی و ساسانی تبلور رسمی یافته بود) آب خورده و از نسیم ملایم و گاهی سوزناک تمدن‏های میان‏رودان(سومر، بابل، آشور و کلدانی)، مدینت مصر، یونان،  چین، هند و روم نیز بی‏بهره نبوده است. به این صورت حوزۀ تمدنی ایرانشهر و خراسان قدیم به مثابۀ قلمرو مرکزی در قلب آسیا محل تلاقی و امتزاج تمدن‏های بزرگ شرق و غرب بوده است و از ارزش‏های بس متنوع و رنگارنگ آن‏ها در بستر پردرازنای زمان تغذیه کرده و شخصیت مستقل و ژرفناک خود را در روزگار باستان شکل داده است.

رسول پویان

بـا نـام و افـتخـار بـزرگان دیگـر منـاز

بر قصـه و فسـانـه و ارمـان دیگر مناز

ویرانه گشت کوی خیابان به دست دیـو

بر خوش نگین گنج خراسان دیگر مناز

آتـش زدی بـه سـیـنـۀ تـاریـخ کشــورم

آخـر بـه نـام ارث نـیـاکـان دیگـر مناز

سید رحمن غوربندی                                                                                  16/02/2014

به تأریخ 25 دلو 1392 ه ش برابر به 15 فبروری 2014 م در اخبار شبانۀ تلویزیون بی بی سی فارسی دو تن از اشخاص معلوم الحال افغانستان هریک آقایان حفیظ الله منصور عضو حزب جمعیت وشورای نظار افغانستان، نطاق وژورنالیست حزب جمعیت و فعلاً نماینده در ولسی جرگه، و کبیر رنجبر عضو حزب دموکراتیک، عضو سابق ولسی جرگه، مصاحبه ای داشتند. این مصاحبه پیرامون یادآوری از بیست و پنجمین سال روز اشغال افغانستان توسط اتحاد شوروی سابق، دلایل و نتایج آن ترتیب داده شده بود. در جریان مصاحبه، آقای رنجبر برای اختفای آن همه بربادی و تباهی که حزب دموکراتیک وابسته به شوروی بر کشورو مردم ما به میان آورد، از کشتار هفتاد هزار باشندگان کابل، در جریان اشغال و چور شهر کابل توسط تنظیمی ها در رأس جمعیت به اصطلاح اسلامی و شورای نظار تذکر داد، که چگونه توسط همین تنظیمی ها، اطفال، پیران، جوانان کابل به خاک و خون کشیده شدند و چگونه به زنان کابلی تجاوزات به عمل آمد و کابل که مرکز نظام دولتی بود به ویرانه و مخروبه مبدل گردید، بدون آن که آقای کبیر رنجبر به علل اصلی و محوری بی ثباتی، مروج گردانیدن

رسول پویان

در عـالــم تـنـهایـی دنـیـای دیـگـر دارم

صـد قـافـله دل همره هنگام ســفـر دارم

دور از خس و خاشاکم مستانه و بی‏باکم

در بحـر عمیق دل صـد در و گهر دارم

عیبم چـه کنی حاسـد با چشـم و دل فاسد

چون آیینه شـفافم چون چشـمه گذر دارم